O filme está actualmente en desenvolvemento pola DownEast Village Productions cun orzamento de entre 12 e 14 millóns de dólares. O título (O brazo, en galego) fai referéncia ao brazo de mar de 1,5 millas que hai entre Goat Island e mais a costa de Maine.

A história, escrita en 1981, apareceu na colección de 1985 Skeleton Crew xunto con outras tan populares coma The Mist e The Raft, e vai sobre unha muller de 95 anos que se embarca nunha difícil viaxe até a costa dende a illa na que vive, despois de que o brazo de mar que as separa se conxele por primeira vez nos últimos 50 anos. En España o libro nunca foi publicado de xeito independente, senón que se vendeu en catro tomos que apareceron ao longo de dez anos.

Grayson Ross e Jodi Hansell serán os produtores. O filme está nestes intres á procura dun director e de atopar reparto.

Matthew Robbins escribiu o guión que ten coma protagonista ao lendário monicreque creado por Carlo Collodi embarcado nunha série de aventuras nas que tentará demostrar-se a si mesmo que é tan indestructíbel coma o amor polo seu pai, o carpinteiro Gepetto. A história estará ambientada na Itália de entreguerras, unha época na que «todo o mundo se comportaba coma un monicreque, agás os monicreques«, segundo as verbas de Del Toro.

O director de O Labirinto de Pan ía ser nun princípio só o produtor, pero finalmente aceptou tamén o posto de codirector debido a que o proxecto era demasiado grande e complexo para Gustafson só. Agárda-se que a rodaxe dure un ano enteiro, a contar dende o vindeiro verán.

Paul King (Bunny And The Bull) será o encargado de dirixir este filme, que narrará as aventuras do curioso pero educado ursiño que viaxa dende o seu Perú natal á estación de Paddington en Londres, onde é adoptado por unha família inglesa. Aínda que o primeiro libro desta saga infantil foi publicado en 1958, o filme estará ambientado na actualidade.

O proxecto pasara anteriormente polas mans da Warners en 2007, pero dado que os estudos non puideron saca-lo adiante, seráagora a Studiocanal quen fináncie, distribúa e venda o filme.

O thriller orixinal vai sobre un traficante de inmigrantes ilegais que é obrigado a introducir á súa própia família nos Estados Unidos despois de que o seu irmán pequeno teña un problema cun gángster local.

Co cártel dos delincuentes mexicanos e mais a patrulla de vixiláncia fronteiriza dos Estados Unidos pisándo-lle os talóns, a família fica atrapada nun lugar que é terra de ninguén coñecido co nome de Autoestrada do Demo, e alí descubren que están a ser axexados por criaturas sobrenaturais.

Alfonso Gomez-Rejon, un antigo axudante persoal de Martin Scorsese, será o encargado de dirixir este proxecto, que conta cun guión de Carlos Coto.

Clifford the Big Red Dog narrará as aventuras de Clifford, un can vermello de 8 metros de alto e mais o seu dono, unha nena chamada Emily Elizabeth que é a responsábel de que sexa tan grande, porque o seu amor por el é o que lle fai medrar. Por mor do seu tamaño, a súa família debe mudarse fóra da cidade na que vivían a unha vila nunha illa de Nova Inglaterra.

Matt Lopez escribirá o guión, baseado no popular conto para nenos orixinal de Norman Bridwell. Chris Meledandri e Deborah Forte serán os produtores.

Agora os estudos queren convencer ao reparto orixinal para que regrese aos seus papéis: Aaron Johnson, Chloe Moretz e Christopher Mintz-Plasse non asinaron no seu día para facer ningunha secuela, polo que son libres de aceptar ou non.

O primeiro filme foi producido pola Lionsgate, pero os dereitos para adaptar o cómic regresaron a poder do director do primeiro filme, Matthew Vaughn, quen agora será o produtor (o seu compromiso para facer a secuela de X-Men: First Class impíde-lle dirixir outra vez).

Hall interpretaría a unha científica que xoga un papel moi salientábel na creación da nanotecnoloxía coñecida coma Extremis e que remata pro ser vendida a terroristas. A história está baseada na minisérie de seis números do mesmo título que apareceu nos cómics do persoaxe e que contaban cun guión de Warren Ellis. Xa o primeiro filme foi fortemente influenciado por este cómic, ao que aghora regresan os guionistas na procura de mais inspiración.

Jessica Chastain estivo até agora vencellada a este papel, pero o luns revelou nunha entrevista que tiña conflitos co seu calendário de traballo e que non podía facer-se cargo do persoaxe. Este mes deberá escomezar a filmación en Carolina do Norde, e despois transladará-se a China.

A série de televisión ía sobre unha parella de investigadores da Policía composta por Rebecca Madsen (Sarah Jones) e mais o doutor Diego Soto (Jorge Garcia) que traballan para aclarar como 340 reclusos e gardas da prisión de Alcatraz desapareceron en 1963 e por que están a reaparecer hoxe coma se o tempo nunca pasara pro eles. A série estaba tamén protagonizada por Jonny Coyne, Parminder Nagra, Jason Butler Harner e Sam Neill.

Os comezos de Alcatraz foron moi prometedores: lanzada en xaneiro con boas críticas e bós datos de audiéncia, apoiados por unha forte campaña publicitária, semellaba que este ía ser o seguinte éxito de Abrams na tele após de Lost, un programa co que compartía moitas cousas en común.

Nombergantes, xa na súa segunda semana os índices de audiéncia conmezaron a baixar, non demasiado pero si abondo coma para desacougar á canle. En total, cando se emitiu o episódio final (que non estaba pensado para ser final realmente) os índices situaban a Alcatraz no cuarto posto dos programas mais vistos na súa franxa horária e cun ratio do 1,6% de espectadores.

A Fox polo tanto decediu non conceder mais oportunidades ao programa, especialmente despois de que fixeran unha excepción á súa regra de cancelar todo o que non sexa líder de audiéncia con outra série de Abrams, neste caso Fringe.

Arthur Machen

Gales é de feito un lugar semellante á Galiza: de orixes celtas, foi conquistada polos románs, e despóis afundida baixo o peso dun poderoso império, neste caso o británico. E inda así, arranxou-se para seguir conservando orgullosamente case todos os seus costumes e tradicións, língua incluida. Machen estaba dende neno fascinado polas ruínas románs de Isca Silorum, moi preto do seu lugar de nacemento, e que viñan de ser descubertas daquela. O tema román daría moito de si na súa futura obra de ficción.

De todos os xeitos, as pegadas dos románs eran e aínda son-vos moi numerosas en Gales. A mesma igrexa do pai de Machen contiña inscricións e baixorrelevos. Coma neno solitário, Arthur tamén admiraba as faldras do río Soar Brook, e máis tarde as Montañas Negras ao norde, entre a fraga de Wentwood e mais o val do Severn. Asistiu ao Hereford Cathedral School aos 11 anos, pero suspendeu o exame de entrada no Real Coléxio de Cirurxáns no ano 1880, e dado que o seus pais non podían permitir-se dar-lle unha educación universitária, Arthur tivo que marchar a Londres a tentar gañar-se a vida.

Xa xusto antes de marchar de Gales publicara unha edición privada da súa primeira obra, o poema Eleusinia, en 1881, nunha tirada de só cen cópias. Máis tarde tentou destruir todas elas, seguramente avergoñado pola súa escasa calidade, pero segundo as súas mesmas palabras, ainda ficaron dúas cópias intactas do panfleto. Porén, ningunha delas chegou a nós.

En Londres Machen tiña a esperanza de se converter nun xornalista e facer-se deste xeito unha carreira, pero de novo fracasou e tivo que traballar coma empregado nunha imprenta e coma tutor para evitar morrer de fame. Machen era un home solitário e apaixonado daquela, ainda novo, pero máis tarde convertiría-se nunha persoa extrovertida. Cando o seu pai finou en 1887 deixou ao seu fillo unha considerábel suma de cartos, polo que de súpeto pasou ser unha persoa económicamente independente durante os seguintes quince anos. Nesta «Grande Década», que xeralmente se adoita establecer dende 1889 a 1899, Machen escribiu moitas obras importantes, incluindo a tradución das Memórias de Giacomo Casanova, e por suposto, os contos fantásticos que lle deron a súa ben merecida fama: The Great God Pan, The White People, a súa novela encadeada The Three Impostors e moitas outras, que incluindo a posterior The House of Souls e a novela case autobiográfica The Hill of Dreams (para moitos, a súa obra mestra) e The Secret Glory, foron daquela condeadas coma «froitos dunha imaxinación enferma» pola crítica da época. Algunhas desas críticas foron xuntadas no volume Precious Balms.

Na década dos anos 1880 Machen escribiu algunhas obras menores, coma a tradución do Heptamerón de Margarida de Navarra, o tratado The Anatomy of Tobacco (sobre a «Anatomía da Morriña» de Burton) e a novela Crónica de Clemendy. A tradución do francés do Heptamerón foi-lle encarregada polo libreiro e editor George Redway de Covent Garden, quen contratou a Machen coma vice-editor do Walford’s Antiquarian, e quen máis tarde fíxo-lle catalogar a súa colección de libros de ocultismo, unha experiéncia moi sinificativa para o futuro autor de The Great God Pan. A súa tradución das memórias de Giacomo Casanova tamén paga a pena menciona-la, xa que foi a versión máis completa e «erótica» da época, polo que moitos donos de imprensas negáron-se a edita-la. Tamén traduciu Moyen de Parvenir, unha obra medieval do escritor do século XVI Béroalde de Verville. No tocantes á Crónica de Clemendy, unha novela pseudo-medieval, traduciu-na porque falaba do seu condado natal, Gwent.

En 1887, Arthur Machen casou con Amy Hogg, unha profesora de música e afeccionada ao teatro. Esta relación seica foi inusualmente pechada, xa que o autor nin tan sequera a menciona nas súas autobiografías e non existen nin retratos nin fotografías da súa primeira muller. Nembergantes, Machen ficou devastado cando ela faleceu vítima do cancro en 1899. Daquela deixou de escribir e uniu-se nada menos que á Orde mística do Amencer Dourado, por invitación do seu amigo, o místico e ocultista Arthur Edward Waite.

Os cartos que lle deixara o seu pai remataron-se en 1901, polo que ficou obrigado a buscar un emprego, traballando coma actor na compañía de Frank Benson dende 1901 a 1909, un periodo que segundo o seu biógrafo Anthony Lejeune foi «o máis feliz da súa vida«. Probábelmente non era o que se dí un gran actor, pero coma dí Lejeune, «pagaba o seu tributo ao teatro en cada movemento que facía«, e «era un home vello, afundido na pobreza e na escuridade, pero falaba coma se levara o mundo por monteira«. Durante esta época, en 1903 casou con Dorothy Purefoy Hudleston, da que tivo un fillo, nado en 1912, Hilary, e unha filla, en 1917, Janet.

Pero a pobreza e a escuridade eran os estados máis habituais na vida de Machen. Despóis de deixar o teatro uníu-se ao London Evening News coma reporteiro. Coma xornalista era inda pior que coma actor, se cadra porque estaba obrigado a deixar no traballo parte da súa liberdade. Pero o emprego fíxo-lle coñecer persoas e lugares pouco habituais, que el atopaba interesantes, ou ser testemuña de acontecementos extraordinários, coma o funeral polo capitán Scott en 1913, o home que morrera tentando chegar ao Polo Sul. Os seus xefes decatáran-se de que Machen estaba feito para artigos coma ese.

Neste periodo coma xornalista escribiu várias obras orixinais, coma O Regreso ou a súa celebrada The Terror (1917), e por suposto incontábeis artigos xornalísticos para o Evening News, moitos dos cales son bastante malos, ou alomenos non tan importantes coma os seus traballos de ficción. En 1914 escribiu The Bowman (Os Anxos de Mons), un relato totalmente fictício sobre como uns arqueiros anxelicais apareceron na batalla de Mons e axudaron aos soldados británicos. Inda que a história é pura ficción, fixo que moita xente acreditara nela, e mália as súas constantes negacións de veracidade do conto, existen hoxendía alomenos tres libros e centos de artigos supostamente sérios falando dos anxos de Mons coma proba da existéncia dos alados seres celestiais.

Amáis de escribir para o Evening News, Machen adicou-se a escribir para moitos outros xornais e periódicos literários, coma o The Academy, o London Evening News, o T.P.’s Weekly, o John O’London’s Weekly, The Independent, o Daily Mail e outros. Existen seleccións dos seus artigos xornalísticos en libros coma Dog and Duck, Notes and Queries, The Shining Pyramid (non confundir co seu libro do mesmo título) e The Glorious Mystery.

Esta última era unha revista publicada por Vincent Starrett, unha persoa que xogou un importante papel na introdución de Machen entre os lectores americanos. De feito, Machen xa era moi popular nos Estados Unidos nos anos 20, tendo publicados os seus libros polo editor Alfred A. Knopf. Daquela xa estaba recoñecido coma un dos persoaxes máis importantes de Fleet Street, e a súa reputación coma escritor era boa, ainda que non lle reportase grandes gañáncias.

En 1921, o nobre inglés Lord Alfred Douglas presentou unha demanda contra o Evening News porque Machen publicara un artigo decindo que Lord Douglas, o seu antigo editor, morrera, e ademais chamába-o «dexenerado». Ainda que o adxectivo era algo que se podía discutir, o certo é Lord Douglas estaba por suposto vivo, e o asunto custou mil libras ao Evening News e o posto de traballo a Arthur Machen.

Pero seica a el non lle importou moito, porque agora tiña o tempo abondo como para pasa-lo sen facer ren e tan só relaxándo-se. Agora vivía en Melina Place, St. John’s Wood, Londres, e posíbelmente moito máis cómodo ca nunca antes na súa vida en ningunoutro lugar. Adoitaba celebrar pequenos encontros co seu círculo de amigos os fins de semán, e a vida pasaba dun xeito agradábel, porque agora as edicións americanas das súas novelas fornecían-o de cartos abondo.

Nombergantes, ao final dos anos 20 Machen volveu caír na pobreza, cando a moda das súas obras en América pasou e os cartos deixaron de lle chegar. Os Machen venderon a casa familiar e mudáron-se a Amersham, Buckinghamshire, en 1929. Arthur pasara xa máis de cincuenta anos en Londres, e viviría en Amersham xa até o fin da súa vida. Os seus amigos encarregáron-se de lle conseguir unha pensión de cen libras ao ano, o que non lle permitía ainda vivir estábelmente. Nestes derradeiros anos a súa obra foi moi escasa: The Green Round (1933, non moi aprezada pola crítica), e dúas coleccións de contos, The Cosy Room e The Children of the Pool (1936). Tamén escribiu artigos e comentários de libros para se gañar a vida. As autoridades civís de Monmouthshire orgaizáron-lle unha cea-homaxe en Newport co gallo do seu 74 cumpreanos, regalándo-lle un cheque por 1.200 guineas. A situación económica dos Machen era tan mala que dous dos seus admiradores, Desmond MacCarthy e Colin Summerford, propuxeron unha colleita para o fornecer de fondos, que finalmente acadou máis de 2.000 libras. Despóis dunha carreira que durara máis de 55 anos coma escritor, Arthur Machen faleceu o 30 de marzo de 1947.

* * *

A influencia de Machen na carreira doutros escritores é tan grande e salientábel que é case imposíbel menciona-los a todos. Os máis importantes póden-se considerar H.P. Lovecraft, co seu relato O Horror de Dunwich, a novela The Ceremonies (1985) de T.E.D. Klein, ou Ghost Story (1979) de Peter Straub, entre os máis modernos. O relato de Lovecraft e mais a novela de Straub están directamente influidas polo conto de Machen The Great God Pan (ao que Stephen King chamou «o millor conto de terror escrito en língua inglesa«), e a novela de Klein ten unha forte influéncia de The White People.

O seu legado na obra dos escritores do Círculo de Lovecraft é excepcional: Clark Ashton Smith, Robert E. Howard, Frank Belknap Long e Donald Wandrei dében-lle grande parte do seu éxito. De feito, entre Machen e Lord Dunsany podemos dicir que se axuntaría o 50% de Lovecraft, que foi quen máis se veu influido por Machen, se cadra por ser un referente contemporáneo: a súa obra está chea de lembranzas machenianas, comezando polo nome do deus Nodens, que aparece en The Great God Pan, en The Strange High House in the Mist e mais en The Dream-Quest of Unknown Kadath. Ademáis, usou un fragmento completo do conto de Machen The Red Hand ao comezo da xenial The Horror at Red Hook. E podemos considerar que a ideia de «antigas razas supervivintes nos nosos días» está como mínimo influenciada polas crénzas de Machen nas lendas celtas sobre a «pequena xente», os trasgos e as fadas. Aconsellábel é lér as reféncias completas que fai Lovecraft sobre Machen no seu ensaio O Terror Supernatural na Literatura, e iso que hai que tér en conta que Lovecraft finou antes ca Machen, así que non se refire a toda a súa obra, só a unha parte:

«O señor Machen, cunha impresionante herdanza celta vencellada ás vivas lembranzas xuvenís das cuíñas malditas, as fragas arcaicas e as crípticas ruínas románs dos eidos de Gwent, desenvolveu unha vida imaxinativa de extraña beleza, intensidade e trasfondo histórico. Absorbeu o mistério medieval dos bosques escuros e o costumes antigos, e é un defensor da Idade Média en todos os aspectos – mesmo a fe católica. Ademáis, rendeu-se ao esconxuro da vida britano-román que noutros tempos imperou na súa rexión natal; e atopa extraña máxia nos acampamentos fortificados, os pavimentos de mosaicos, fragmentos de estátuas, e cousas semellantes que falan dos tempos nos que reinaba o clasicismo e o Latín era a língua do país«.

[Este artigo foi publicado por primeira vez no número 5 de NOVA FANTASIA, no verán de 1998]

Agora seica a derradeira das esperanzas apága-se após dunhas liñas que o realizador mexicano ven de publicar no sítio Web oficial dos seus fans, Del Toro Films, nas que fai referéncia a que as semellanzas entre os argumentos e mesmo ás escenas de Prometheus e de Nas Montañas da Loucura farán imposíbel facer unha longametraxe sobre o libro de Lovecraft, alomenos durante un longo tempo.

«Prometheus comezou a se filmar hai un tempo – xusto cando estabamos na preprodución de Pacific Rim. O mesmo título deu-me un descanso – sabendo que Alien estaba fortemente influenciada por Lovecraft e mais a súa novela.

Esta vez, décadas despois co orzamento e mais o lugar que Ridley Scott ocupaban, asumín que a metáfora grega aludía aos aspectos da creación do libro de HPL.

Coido que teño razón e se é así, coma fan, estou encantado de ver unh novo filme de ciéncia-ficción, pero isto marcará probábelmente unha longa pausa, ou se cadra o remate – para Nas Montañas da Loucura.

A parte triste é que eu levaba perseguindo o filme das Montañas da Loucura durante mais dunha década xa, e en fin, após de Hellboy II dous proxectos que eu quería moito non chegaron a bó porto para min.

A parte boa é: un proxecto fíxo-se… e estou encantado del e agradecido polas loubanzas que recebín«.

Cando lle preguntaron que falase sobre as semellanzas entre os dous filmes, Del Toro dixo: «é a mesma premisa. Escenas que serían case idénticas. Ambos os dous filmes seica comparten idénticos decorados e mais exactamente a mesma revelación (o xiro) ao final. Non quero estraga-lo«.

Charles Lutwidge Dodgson

Á tenra idade de 13 anos, en 1845, xa reuniu nun manuscrito titulado Useful and Instructive Poetry (Poesía útil e instrutiva, que foi publicado en 1954) unha série de traballos infantís que preludian de xeito extraordinário a sua produción literária posterior, até o punto de conter o núcleo de diversas paródias e xogos de palabras de «Alicia». O mesmo ano escribe unha obra semellante, o mesmo cá anterior só por divertir á súa família, pero que non-a coñecemos hoxe máis que polas referéncias do seu biógrafo Collingwood, xa que non foi atopada até agora.

En 1846 ingresa no coléxio público de Rugby, unha das institucións inglesas con máis sona (xa o era daquela, ainda que non inventaran ainda o seu famoso deporte). Durante este periodo, no que estivo afastado da súa família e foi moi penoso para el, comeza o seu interese polo teatro, orgaizando espectáculos de monicreques. Tamén segue escribindo obras menores, que logo serían axuntados en 1850 en The Rectory Magazine (o título alude á reitoría de seu pai). Esta obra nunca foi publicada na súa integridade, pero si recollida parcialmente noutras publicacións posteriores. Outras obras semellantes foron Guida di Bragia, publicado en 1931, o mesmo ca Rectory Umbrella. Asemade, comeza tamén escribir Mishmash.

En 1851, con 18 anos, ingresa na Universidade de Oxford. Matricúla-se no Christ Church College, o lugar onde xa residirá atá a súa morte. Uns días despóis de ingresar el, mórre-lle a nai, o que lle produciu unha fonda impresión. Moitos apañan a este feito a súa decisión de se esquecer do mundo dos adultos e de vivir nunha nenez permanente. O ano posterior aproba con éxito os seus exames e se lle outorga un posto de estudante, que de feito o converte en membro vitalício do Coléxio. Comeza destacar particularmente nos seus estudos matemáticos, mentres continúa escribindo Mishmash e vai publicando artigos coma The Lady of the Ladle ou Wilhelm von Schmitz nalgunhas revistas.

Por fin, en 1854 obtén a súa licenciatura e coméza-se preparar para a ordenación de diácono, o paso prévio ao sacerdócio. Ao ano seguinte entra en contacto con Edmund Yates, director do Comic Times, onde Dodgson publicará paródias poéticas e algúns contos curtos. Algúns críticos opinan que foi Yates quen lle suxeriu o pseudónimo de Lewis Carroll, se ben a semellanza fonética co apelido Liddell (do que falaremos mais adiante) é máis ca sospeitosa.

En 1856 Yates lanza a revista The Train, para a que Carroll, usando por primeira vez o seu novo alcume, escribe diversos poemas cómicos e brincadeiras de dubidoso gusto. E é entón cando coñece a Alice Liddell, unha nena de tres anos de idade, e a través dela inícia relacións coa súa família, veciños seus en Christ Church. Tamén neste ano ve no teatro á actriz infantil Ellen Terry, de oito anos, con quen manterá unha longa e tormentosa relación.

Dodgson era un grande matemático, pero coma todos os bós matemáticos, un pésimo mestre. O seu fracaso cos alumnos é evidente e coméza-se afeccionar por outros temas para o esquecer. Escribe libros de matemáticas canda as súas clases e comeza coñecer o novo arte da fotografía, do que chegou ser un notábel mestre. Alice Liddell pousou frecuentemente para a súa cámara (véxa-se a nosa foto da portada), moitas veces totalmente espida. As críticas por tan incalificábel conducta ainda tardarían en chegar, mália vivir en plena época victorián, ou se cadra precisamente por elo, e así, inda en 1858 publica anónimamente The Fifth Book of Euclid treated algebraically by a College Tutor, e en 1860, A Photographer’s Day Out, asinado por Lewis Carroll.

As súas relacións con Alice e con Ellen fan-se cada vez máis e máis escuras, con claros síntomas de pederástia. A BBC emitiu a comezos do ano 1998 unha reportaxe na que se demostraban as relacións pouco claras de Dodgson coas súas amiguiñas, e deixando entrever que a súa família agochou diários e cartas para evitar unha pública humillación. Pero o que non poideron agochar foron dous poemas, Rules for a Court Circular e Faces in the Fire, onde por primeira vez aparece unha nota melancólica e se cadra unha derradeira mención ao establecemento dunha relación amorosa. Non sabemos de certo se as relacións de Dodgson coas nenas chegaron ser físicas, pero o que si é evidente é que estivo namorado delas toda a vida e de que estes poemas foron escritos para elas.

Os seus preceptores espirituais decátan-se da súa difícil situación, e ainda que en 1861 Dogson é ordeado diácono, obrigan-o a non continuar a súa carreira eclesiástica, que ficou parada para sempre nese punto. O 4 de xullo de 1862, realiza a famosa excursión en barca polo río Támesis con Alicia Liddell e mais as súas irmás, onde improvisou o núcleo esencial de As aventuras de Alicia baixo terra. A protagonista do relato, a Alícia real e auténtica, non a do conto, que só era unha paródia dela, ou sexa Alice Lidell, moito máis tarde relataría como eses contos caprichosos lles foron relatados a ela e ás súas dúas irmás, Lorine e Edith: «Moitos dos contos do señor Dodgson fóron-nos contados nas nosas excursións polo río preto de Oxford. Coido que o comezo de «Alicia» foinos relatado nunha tarde de verán na que o sol era tan ardente que desembarcáramos nun prado situado corrente abaixo do río e abandoáramos o bote para nos refuxiar á sombra dun palleiro. Alí, as tres repetimos a nosa solicitude: cónte-nos unha história. E así comezou o seu relato, sempre fermoso. Algunhas veces para nos mortificar ou porque estaba canso, o señor Dodgson detíña-se de súpeto dicíndo-nos: isto é todo, até a vindeira vez. Ah, pero esta xa é a vindeira vez!, exclamabamos as tres ao unísono, e despóis de várias tentativas para o convencer, a narración reanudába-se novamente«.

Ao cabo, nese mesmo ano Dodgson publica por fin Mishmash e ademáis aparece un libro titulado College Rhymes, onde se recollen diversos poemas de Carroll. Simultáneamente publica A Syllabus of Plane Algebraical Geometry, asinado por Dodgson, e Notes on the First Two Books of Euclid. Tamén aparece Notes on the First Part of Algebra.

En 1863, dado o éxito de «Alicia» entre as suas amigas, é por fin convencido para reescribir o conto e publica-lo. A editorial McMillan, de Londres, acepta a edición e John Tenniell as ilustracións. Pero ainda tardaría dous anos máis en ter rematado o manuscrito, polo que mentres tanto publica unha nova obra matemática, The Enunciations of Euclid, esta vez anónimamente, e ademáis a primeira das súas obras de pasatempos de lóxica matemática, Croquet Castles for Five Players. Estas obras fixéron-se moi populares, e hoxendía calquera pode ve-las citadas por Martin Gardner ou Isaac Asimov nos seus libros máis científicos. Ao ano seguinte edítan-se vários artigos verbo do Examination Statute, o primeiro dos seus traballos adicados a temas propios da universidade e do seu sistema escolar. Polo mesmo xeito foi o seu A Guide to the Mathematical Student, que mália o nome, os seus alumnos non remataron de dixerir.

Por fin, en 1865, ademáis de The New Method of Evaluation as Applied to Pi, e dalgúns artigos cómicos coma The Dynamic of a Particle, publíca-se Alícia no país das marabillas, que moi cedo convérte-se nun éxito rotundo, sendo lido en toda Inglaterra e espallándo-se aos países anglosaxóns. Tanto Alice’s Adventures in Wonderland coma Through the Looking-Glass, and what Alice found there (1871) foron ilustrados polo famoso debuxante inglés John Tenniel (algúns deses debuxos acompañan a este artigo), e inda que posteriormente os dous volumes foron ilustrados por moitos outros artistas, foron e son os debuxos de Tenniel os que acadaron a fama e maila admiración do público. Cónta-se que a mesma Raíña Vitória ficou engaiolada cos dous libros, e pediu que lle trouxeran todo o que Dodgson escribira. A súa decepción debeu ser enorme cando se decatou que todo o demáis non eran máis ca chumbentas obras matemáticas que ela non puido comprender.

En 1866 publica The Elections to the Hebdomadal Council, verbo das eleccións a este particular consello. Comeza escribir cartas á Pall Mall Gazette (a derradeira apareceu en 1877) sobre temas oxoniáns en xeral, e por fin o escándalo estoupa. Por mor das devanditas opinións sobre temas universitários, gáña-se a inimizade do pai de Alice, e cando a cativa revela o verdadeiro senso da súa relación con Dodgson, a nai de Alice proíbe-lle volver ve-lo nunca máis. Os feitos non foron denunciados perante as autoridades e a família tentou acala-los o máis posíbel, ainda que Dodgson seguiu emperrado moitos anos, escribindo cartas inflamadas a Alice, amáis de continuar facendo referéncia ás pervertidas relacións no seu seguinte libro, que comeza escribir no ano 67: A través do espello. A universidade recoménda-lle que faga algo para acalar ás críticas, e ve-se obrigado a facer unha viaxe nada menos que a Rúsia.

O ano seguinte morre o seu pai, quen xa era arquidiácono de Ripon, pero Dodgson segue nos seus trece emperrado en causar polémica e publica un artigo satírico sobre a universidade que lle daba de comer: The Offer of the Clarenton Trustees. Tamén continúa coas súas publicacións de lóxica matemática: The Telegraph Cipher e The Alphabet Cipher.

En 1871 remata o manuscrito de A través do espello e o que Alícia atopou alí, de novo publicado por McMillan e ilustrado por Tenniell, ainda que esta vez de mala gana, se cadra advertido sobre o verdadeiro sinificado das paródias e as alusións que se fan no texto. Dodgon segue moi anoxado con Liddell, por lle impedir ver á súa filla, e ao ano seguinte aparecen senllos escritos anónimos, The New Belfry of Christ Church e The Vision of the Three T’s, nos que ataca os proxectos arquitectónicos de Liddell. Ademáis, comeza escribir Sylvia and Bruno.

A Universidade non pode evitar que continúe a polémica entre dous dos seus máis ilustres membros: en 1874 reedítan-se ou recollen diversas obras matemáticas anteriores e igualmente os seus panfletos oxoniáns baixo o título Nores by an Oxford Chiel. Mália isto, continúa escribindo máis libros euclidiáns novos, e remata a composición do poema fantástico Á caza do snark, que sairía publicado ao ano seguinte. Pola súa banda, comeza concentrar-se maiormente en temas de lóxica, escribindo dúas novas obras. En 1878 aparece a primeira edición dos seus xogos lóxico-matemáticos con palabras en WordLinks e en 1879, Doublets. Ademáis, ese mesmo ano, aparece a súa millor obra matemática, Euclid and his modern rivals, asinado por Dodgson.

Pero Alice Liddell ainda estaba no seu corazón (se cadra, porque non-a vía dende había tempo, xa que a nena medrara e estaba a piques de casar). En 1877 edita diversos traballos relacionados con Alícia: An Easter Greeting to every child who loves Alice e Fame’s Penny Trumpel. O escándalo perségue-o, e en 1880 non ten máis remédio que abandoar o seu hobby predilecto, a fotografía, cando se lle descubren os centos de retratos de Alice e Ellen que agochaba, moitos deles coas nenas espidas. Pero a súa obsesión non ten límites, e xa que non pode fotografar, adíca-se a debuxar. Xunto á artista Gertrude Thomson comeza debuxar nenos espidos. En 1881 publicaría Lanrrick, unha das súas derradeiras producións adicadas a Alice Liddell.

De todos os xeitos, xa se comezaba a adicar máis en profundidade á lóxica, e a partir de 1879 escribe unha série de cartas ao Educational Times e artigos sobre regras de xogos para The Monthly Packet. En 1881 reedítan-se todas as sús obras sobre as matemáticas de Euclides, e tres anos despóis comeza escribir un tratado de Lóxica que o tería ocupado o resto da súa vida. Dodgson sofre de insómnio e fica moitas noites esperto pensando nos problemas de lóxica. En 1887 publíca-se un xogo comercial (algo así coma o cubo de Rubik) do seu xogo de lóxica, que foi inspirado polas súas clases nun dos coléxios de nenas aos que adoitaba ir. En 1890 edítan-se máis regras de xogo, e curiosamente afirmará alí que el non é Lewis Carroll. En 1888 publica a primeira parte de Curiosa Mathematica e atréve-se a incluír moitos artigos moralizantes sobre o teatro, coma The Stage and the Spirit of Reverence, e Stage Children.

Os seus derradeiros escritos sobre a universidade teñen datas de 1881 a 1886, con artigos sobre sistemas electorais e cartas á St. James Gazette. Por fin, cando tan só contaba con 49 anos de idade, en 1881, obrígan-lle a abandoar as clases no coléxio (os profesores daquela non tiñan idade de xubilación, e o normal era que atenderan aos seus alumnos atá o mesmo día da súa morte). Para o compensar, é nomeado «conservador» do fogar do Coléxio, e mesmo isto tóma-o a chiste, publicando algunhas brincadeiras en Twelve months in Curatorship e Three Years in a Curatorship.

O mesmo 1881 comeza a adaptación de Alícia ao teatro e coma libro de nenos, e en 1889 publica por fin Sylvia and Bruno, un conto de calidade xa moi inferior. Dez anos despois, cando contaba con 59, por fin poderá ver a Alice Liddell de novo. Agora ela é a señora de Hargreaves e asegura que non lle garda rancor, o que serve para acougar a súa conciéncia, cando xa lle quedaban poucos anos de vida. En 1892 remata a publicación de Papers on Logic, nove problemas de lóxica aparecidos separadamente dende 1886, e tamén Challenge to Logicians.

Xa adicado en exclusiva á lóxica, en 1893 publica Syzygies and Lanrick e Curiosa Mathematica, II. Igualmente Sylvia and Bruno Concluded, onde recolle una série de xogos lingüísticos, así coma en Pillow Problems. En 1894 ven a luz Problems of Symbolic Logic, A disputed point of Logic, A Theorem in Logic, A Logical Paradox, A Logical Puzzle, e O que a tartaruga lle dixo a Aquiles, todos eles libros matemáticos e sen asinar. No ano 1896 sae Lóxica simbólica, parte I, Elemental, ainda que a segunda parte non aparecerá xamáis; e por fin, o 14 de xaneiro de 1898 Charles Dogson morre por mor dunha bronquite, só uns días antes de cumprir os 66 anos.

* * *

Tristemente, as traducións ao galego son publicadas coma contos para nenos, coma se un neno poidera entender este libro! Na imaxe, unha tradución recente, de Teresa Barros.

Sinceramente, e ainda que a moitas delas non lles falta calidade, non podemos recomendar a lectura das traducións das obras de Carroll. Se calquera tradución implica sempre un certo grao de traizón ao orixinal, no tocantes a «Alícia», a única maneira axeitada de se achegar a elas é na língua orixinal, para as disfroitar coma merecen. Así que por pouco bó que sexa o teu nivel de inglés, podes le-las sen medo, e con moitas esperanzas de diversión lóxico-matemática asegurada. Se cadra, é por iso polo que «Alícia» é tan abraiantemente popular no eido anglosaxón, mentres que os latinos apenas se poden dar creto á súa sona, sen comprender a que ven tanto entusiasmo. «Alicia» é un suposto conto para nenos pero cun fortísimo contido onírico, é un soño (así o describe o mesmo libro) e polo tanto calquera cousa é posíbel nel. Por exemplo, a caricatura da sociedade vitorián, dos seus xeitos de educación, dos seus costumes, do seu idioma, da lóxica mesma, e dos seus peculiares habitantes. Mesmo esa raíña de corazóns, tan semellante nos debuxos de Tenniel á mesmísima Raíña Vitória:  unha broma particular para os ingleses da época, pero tamén para todos os que se sinten identificados con ese tipo de sociedade.

O seu xeito de escribir, rápido e incisivo, no que as escenas de acción pasan con velocidade, que algúns críticos consideran precursor do dadaísmo, e no que en apenas tres liñas Alícia vai dun lugar a outro, xusto coma nun soño, mentres ca noutras as situacións descríben-se con meticulosidade, contribúe a dar esa sensación de que mália estarmos fronte a seres e situacións imposíbeis, todas son comprensíbeis e son ao mesmo tempo divertidas e intelixentes. Se cadra é por iso polo que estes «contos para nenos» non-os poden lér os nenos, que non-os dan comprendido, pero si os maiores, que son os que de verdade se divirten con eles.

As obras de Dodgson sempre ficarán na nosa lembranza coma unha mostra de xénio mália o seu noxento xeito de creáren-se. Hoxe, que xa non podemos facer ren agás unír-mo-nos á festa que se está a celebrar ao longo de todo o presente ano en Inglaterra, só podemos confiar en que se esqueza definitivamente a figura de Charles Lutwidge Dodgson e que viva por sempre a de Lewis Carroll, e sobre todo, a de Alícia e os seus mundos marabillosos.

[Este artigo foi publicado orixinalmente no número 5 de NOVA FANTASIA, verán de 1998]

O ex-produtor de Lost e guionista de Prometheus Damon Lindelof co-escribiu o guión de 1952 xunto a Jeff Jensen, e ainda que os detalles do argumento están polo de agora gardados en segredo, sábe-se que o proxecto será un filme de alto orzamento e mesmo con aspiracións de se lanzar en múltiples plataformas.

A Disney agarda que este sexa o vindeiro proxecto de Bird pero admiten que polo de agora é un pouco cedo para falar diso xa que a rodaxe non escomezaría até o ano que ven coa produción de Lindelof. Bird mentres tanto continúa a desenvolver un proxecto de seu, titulado 1906, e que mália a semellanza no título, non ten ren que ver co anterior.

Roger Corman dirixiu o filme orixinal, unha película de série B do ano 1960, que despois foi convertido en musical para Broadway pola parella Ashman/Menken en 1982. Finalmente, Frank Oz adaptou o devandito musical á pantalla grande nunha longametraxe de 1986 protagonizada por Rick Moranis e Steve Martin, na que é se cadra a versión mais coñecida deste clásico.

A história vai sobre Seymour, un home moi tímido que descubre unha planta carnívora que medra cando lle bota sangue humana. Agárda-se que esta nova versión vaia nunha dirección distinta á das anteriores encarnacións, nas que a planta medra de xeito descontrolado. Marc Platt será o produtor e Joseph Gordon-Levitt axudará a desenvolver o proxecto, se cadra coa ideia de facer o papel de Seymour.

O guionista de Slumdog Millionaire Simon Beaufoy fora o autor orixinal da adaptación da novela de Suzanne Collins e o seu guión mantívo-se en pé mentres que Gary Ross estivo vencellado á dirección, pero agora que Francis Lawrence sustituiu a Ross, encargou-se un novo guión.

En calquera caso, Arndt terá que traballar rápido porque a produción está a avanzar a toda presa e xa para agosto debe escomezar a rodaxe.

O filme orixinal, estreado este mesmo mes de febreiro nalgunhas salas de cinema en España, vai sobre un profesor con poderes paranormais que axuda a un grupo de pantasmas encerradas nun coléxio maior onde morreron hai dez anos nun incéndio.

Polo de agora non hai plans de que Smith protagonice a película, e a súa productora está xa a procurar un guionista para que escriba a adaptación.

A Renaissance Pictures, a empresa que Sam Raimi e Robert Tapert crearon en 1979 para produciren a fita orixinal de Evil Dead, demandou á Award Pictures por infracción de marca rexistrada e por danos ocasionados por mor da intención feita pública da Award de produciren un Evil Dead de seu, que titularán Evil Dead 4: Consequences.

A Award Pictures pola súa banda afirma que nunha entrevista concedida no ano 2000 Raimi dixo que «nunca imos facer unha secuela«, polo que iso sinificaría que estaba a abandoar os seus supostos dereitos de marca rexistrada sobre a franquía dende hai decenas de anos.

O remake dirixido por Fede Alvarez, que produce a Ghost House Pictures (estudos propiedade de Raimi) non se verá afectado por esta demanda e continuará rondándo-se até o mes de xullo.

O qué é un Gólem?

O Gólem e mais o rabino Loew, en Praga

Non é doada a aproximación a esta figura, porque de tan contaminada que resultou polos supostos filósofos do século XX, aprendices de meigos, estudantes da Cábala, catecúmenos da astroloxía, alumnos da gnose e discípulos de Rappel, non ficou moito dela que estudar sen que cando nos queiramos decatar teñamos nas mans unha chea de lixo seudomístico. Daquela, imos por partes.

Inda que na Índia xa os seguidores da doutriña tántrica adoitaban facer estátuas ás que botaban óleo e mais esperma para lles dotar de vida, é na tradición occidental onde o mito do Gólem toma un especial interese. Autores coma E.T.A. Hoffman, Edgar Allan Poe, Ambrose Bierce ou o mesmo Jules Verne trataron o tema do «home feito polo home» dun ou doutro xeito. É unha ideia, nombergantes, que xa dende o mesmo mito do Pigmalión, o lendário rei de Chipre namorado dunha estátua feminina esculpida por el mesmo, levaba dando voltas pola mente dos autores da vella Europa: crear vida a partir da pedra.

A ideia de poder facer unha persoa que, dotada de vida, sexa o noso escravo, e deixando aparte o claro aspecto sexual, que se cadra xa foi moi estudado por Freud, ten por suposto unha orixe relixiosa. De aí que sexa en Europa, onde as relixións xudeucristiáns tiveron unha meirande aceptación, onde este mito toma-se mais forza. O poderen ser coma Deus, é dicir, crear persoas, é dalgún xeito acadar que a pescada morda a cola: por unha banda, Deus é unha creación do home, e pola outra, os homes son creados polo home. É dicir, que na derradeira instáncia, supón a total rebeldía contra a divinidade, o coup d’Etat no Paradiso, o soño da omnipoténcia por fin acadado.

Pero crear un home non é cousa ao alcance de calquera; é precisa sempre a axuda da máxia. A antiga, en forma de receitas, ensalmos e meigallos, ou a máis moderna, en forma de cibernética ou xenética. Erasmus Darwin (o avó de Charles Darwin) tentara xa no século XVII resucitar vermes esmagados meiante escuros procedementos, o que inspiróu, segundo contan, a Mary W. Shelley para escribir en 1818 Frankenstein ou o novo Prometeo, perfecta mistura de máxia e ciéncia na que todo é posíbel. A máxia moderna na recente ciéncia-ficción retoma a ideia nas obras de Philip K. Dick (especialmente no seu Do Androids Dream of Electric Sheep?), Alfred Bester, Stanislaw Lem ou Pierre Klossowsky.

A orixe da ideia, de todos os xeitos, está na mística xudea centroeuropea. O «gnóstico» P.R. Koenig dí que hai que busca-la no versículo 16 do capítulo 138 dos Salmos bíblicos, que dí así: «Cada unha das miñas acións os vosos ollos viran, e todas elas foran escritas no voso libro; cada dia da miña vida foi prefixado, desde antes que un só deles existise«. O verso en galego, coma tradución católica, soa moito menos misterioso ca na Bíblia mais extendida, a do rei Xaime: «Os teus ollos viron a miña substáncia, ainda imperfeita, e todos os meus membros foron escritos no teu libro, e de seguido foron forxados cando alí aínda non existía ningún deles«. Tendo en conta que no anterior versículo, o 15, fála-se da lama coma elemento formador, iso dá pé para facer entrar vários elementos clásicos no tema do Gólem: a lama coma princípio forxador, e mais o Libro onde estaría escrita a receita máxica.

Un adianto da fórmula máxica ofréce-no-lo o médico, filósofo e outras cousas máis Paracelso, quen deixou escrito que para crear un «Homúnculus» hai que usar sangue e esperma. O homúnculo (verba latina diminutivo de home) é a clave do asunto na Idade Média, e a ela hai que se referir cando se trate de crear homes. Goethe chamou «Homúnculo» ao pequeno ser que creou o seu Fausto meiante operacións cirúrxicas, pero xa a teoría do Homúnculo estivo moi de moda durante os séculos XVI e XVII, inda que a súa análise, ben que fantástica polo abraiante, levaría-nos moi lonxe do noso tema. En 1914 o ocultista Aleister Crowley compuxo un breve comentário ao Liber Aleph de Reuss, falando verbo do «Homúnculus», ainda que con non demasiado entusiasmo. Probábelmente foi inspirado por William Somerset Maugham, quen en 1907 publicara a súa novela O Mago, na que un tal Oliver Haddo (Crowley) fai coa súa arte un Homúnculo tolo.

O Gólem actual é só un símbolo, pero se cadra é porque a mitoloxía xudea non presenta a imaxe dun Gólem clarificada, senón que, fidel á súa tradición cabalística e simbólica, amósa-nos unha icona, unha figura que cada ún pode interpretar coma goste, e que só os máis sábios poderán chegar comprender na súa totalidade.

O Gólem de Meyrink

O Gólem que coñecéu Gustav Meyrink e no que se inspirou para o seu libro é o máis clásico de todos, unha variante do relato bíblico da Xénese. Segundo a vella lenda hebrea, que corría de boca en boca entre os habitantes dos guetos xudeus da Europa Central, nos comezos da nosa Era certos rabinos elabouraran a hipótese de poder construír un ser dotado de vida e intelixéncia usando artifícios máxicos. Coma Deus para face-lo só utilizara a súa verba, estes rabinos pensaban que o único que precisaban era atopar esa verba máxica.

No século XII, unha secta xudea creou 221 combinacións fonéticas mediante signos alfabéticos: con eles tan só precisába-se unha pouca de lama vermella, e moldeándo-a con forma humán adquiriría a vida. No Rexurdimento a lenda do Gólem cobra un aspecto diferente: sendo agora o Home o centro da Creación, o Gólem debe ser un servidor do home, e coma tal é concebido. Por outra banda, entra en xogo a ideia de que o Gólem medrará constante e desmesuradamente, voltándo-se un ser perigoso, do mesmo xeito que o home medrou pola súa conta chegando ser un risco para Deus. Así que se precisa unha garantía no caso de que algo saia mal: para poder mata-lo sería preciso borrar a primeira letra da verba que leva escrita na fronte: «EMETH» (verdade), e converti-la así en «METH» (morte). Durante a novela, o mito, deste xeito, será relatado por diversos protagonistas.

Gustav Meyrink: o persoaxe e o autor.

Nado en Viena o 19 de xaneiro de 1868, o ano clásico das revolucións europeas, Gustav Meyer foi fillo de Marie Meyer e de Karl Freiherr Varnbhler, quen por ser ministro de Estado da súa Maxestade Imperial non quixo recoñecer ao seu fillo, por aquilo de manter as formas. Debido a esta circunstáncia, Gustav tivo que aturar inmumerábeis humillacións sendo neno, o que produciu nel un incontrolado ódio pola hipocresía da burguesía. Estudou na Académia Comercial de Praga, a cidade que o marcaría para sempre. Lembremos que daquela toda Chéquia e mais Eslováquia pertencían ao Império Austro-Húngaro, polo que esta aparente confusión de nacionalidades non é de estrañar.

En 1888, con 20 anos, Gustav ingresa no Banco Morgenstern, e con 32, en 1892, casou por primeira vez. Este matrimónio resultóu un fracaso e moi cedo deixaría á súa esposa. Os seus biógrafos din que a carraxe pola súa nai, á que culpaba do seu nacemento irregular, foi a causa dos seus problemas sexuais, pero tamén é certo que Meyrink foi un notório homosexual, o que daquela non estaba precisamente ben visto. O auto-ódio polos seus gustos sexuais procedente do seu adoutriñamento relixioso fíxo-lle ter unha visión do sexo coma algo suxo e nefasto, e así o transcribíu en moitas das súas obras xunto á súa misoxínia. En 1903 obtén o seu primeiro emprego coma escritor, en concreto coma redactor da revista de humor e sátira Lieber Augustin. Despóis pasaría á revista Simplicissimus, e en 1905, após do divórcio, casou con Philomène Bernt.

As súas primeiras obras datan de 1903, Der heisse Soldat (O soldado ardente), Orchideen (Orquídeas, 1904), e Das Wachfigurenkabinett (O museu de cera, 1908). Estas tres obras serían logo publicadas de xeito conxunto nun libro titulado Des Deutschen Spiesser Wunderhorn (O corno enmeigado do pequeno burgués alemán) no ano 1913. E tan só un ano despois aparecería a súa grande obra mestra, Der Golem.

Co enorme éxito obtido polo Gólem, Meyer poido comprar unha pequena propriedade preto do lago de Stanberg, en Baviera, e alí adicou-se o resto da súa vida a escribir e a estudar temas esotéricos, ciéncias ocultas e parapsicoloxía. Explorando os arquivos da súa família descobríu que tiña un devanceiro que foi oficial alemán apelidado Meyrink, polo que solicitou o cámbio legal do seu apelido, cousa que lle foi concedida por decreto do rei de Baviera en 1917.

Dende 1916 Meyrink adicou-se pleamente ao estudo de actividades estrañas, coma a telepatía, e non deixou xa de publicar obras menores até a súa morte: Der Grüne Gesicht (A face verde, 1916), Walpurgisnacht (A noite de Walpurgis, 1917), Der weisse Dominikaner (O dominico branco, 1921), Der violette Tod (A morte violeta, 1922), An der Schwelle des Jenseits (No umbral do alén, 1923) ou Goldmachengeschichten (Contos dun alquemista, 1925). En todas estas obras Meyrink non deixou de investigar as prácticas esotéricas, o subconsciente e os «fenómenos invisíbeis». Froito deste evidente desequilíbrio mental, rematou abandoando a súa relixión protestante e uníndo-se a unha seita budista. O 4 de nadal de 1932, á penas un ano antes de que Hitler chegara ao poder, Gustav Meyrink falecía na súa finca de Stenberg, preto de Múnich.

O Gólem: A novela e o seu sinificado

Unha edición moderna da novela

Atopámo-nos no gueto xudeu de Praga, a primeiros do século XX. Á casa de Athanasius Pernath, tallador de diamantes de grande sona, chega un persoaxe misterioso, unha figura non identificada que lle fai entrega dun libro, o Ibbur, e lle pide que o arranxe. O libro contén unhas extrañas figuras e inda que non chegamos coñecer o seu contido, o persoaxe de Pernath si, e froito desa lectura fica desesperado e nunha profunda crise. Sen máis, a figura desaparece.

De seguido descobrimos que Pernath é un home sen pasado: durante un desmaio que sofre nun bar os seus amigos comentan que Pernath non sabe quen é, e o único que lembran del é que foi-lles entregado por un médico para que o coidase. Léva-no á casa do mestre Hillel, quen o cura cunha sinxela pasada da man. Dende entón, Pernath semella ficar engaiolado por Hillel, pola súa figura de home sábio e respectado, e sobre todo pola súa encantadora filla Miriam. Pero ao mesmo tempo, Angelina, outra dama, unha nobre casada que está a vivir unha aventura amorosa, vai onda Pernath e lle pide axuda porque o malvado Wassertrum, un xudeu malévolo e sen amigos que vive amargado pola morte do seu fillo, está a extorsiona-la, asegurando que se non lle paga,  comunicará ao seu esposo o que está a facer. Pernath sínte-se na obriga como cabaleiro de axudar a esta dama, e por ela vivirá extraños sucesos nos bárrios baixos de Praga, atopando sombras e monstros que non chegaremos saber se son ou non reais, pero sempre envoltos nun mistério esotérico e invisíbel, coas súas «sombrías e obsesionantes suxestións de prodíxios e horrores inacadábeis» (segundo verbas de H.P. Lovecraft).

Máis adiante, sempre envolto en mistérios e histórias colateráis, algunha das cales ao final terá certa importáncia, Pernath é acusado dun crime, o de matar a Zottmann, unha persoa desaparecida e da que nun primeiro intre se acusa ao Gólem de ser o seu asasino. Coma un antecipo do que sería máis tarde O Proceso de Kafka, Meyrink vai-nos describi-las andainas de Pernath na cadea, entre crimináis, e de como as Autoridades, ainda sabendo que el non é o responsábel, mantéñen-o preso só polas probas falsas que Wassertrum urdiu na súa contra.

Ao final, cando meses máis tarde sexa ceibado, Pernath irá buscar a Miriam, a quen un asasino compañeiro seu na cela asegurou que violara e matara. Pero xa é tarde: o bárrio xudeu está a sofrir importantes reformas, e a casa onde vivían os Hillel xa non existe. Desesperado, Pernath remata caendo por unha fiestra, e… nese intre, atopámo-nos nunha derradeira pero abraiante volta de rosca no mesmo comezo, e de cómo Pernath desaparece para deixar paso ao auténtico protagonista.

Pero a todo isto… onde ficou o Gólem? O Gólem é a história. É várias veces mencionado, as súas andainas cóntan-se coma un rumor, e o mesmo Pernath chegará ve-lo nalgún intre… ou se cadra non. Tamén podería ser que o mesmo Pernath fose o Gólem, ou que o Gólem fose a figura que lle entregou o libro ao comezo. Tampouco sabemos quen é o narrador, se Hillel ou Wassertrum, ou se cadra ningún dos dous. En resumidas contas, O Gólem non é unha novela doada de seguir, pero finalmente teremos sen dúbida a sensación de que o monstro estivo connosco durante toda a leitura. O «mundo invisíbel», un tema característico da obra de Meyrink, o seu trasfondo, é realmente iso: el cónta-nos unha história, pero mentres, no trasfondo vai ocurrindo outra, que é a que percibe o noso subconsciente.

O Gólem foi un grande éxito xa dende que apareceu e a súa influéncia nas artes foi extensa e profunda. Moi cedo o cineasta alemán Paul Wegener rodou a súa abraiante película Der Golem en 1915. O filme perdeu-se e só conservamos algúns anacos de fita, pero proba do seu éxito é que se fixeron dúas secuelas: a comédia tamén perdida Der Golem und die Tänzerin (1917) e mais o filme de terror Der Golem, wie er in die Welt kam (1920), protagonizada polo mesmo Wegener, Albert Steinrück e Ernst Deutsch. A película ten un argumento que non segue ao da novela e tan só toma emprestado ao seu monstro protagonista: na Praga do século XVI, un rabino xudeu crea unha figura xigante con lama á que chama Gólem, e usando máxia dá-lle vida para protexer aos xudeus do gueto da persecución do cruel emperador Rodolfo II.

A película deu paso a toda unha saga de obras mestras do xénero do terror do primixénio cinema alemán, a un xeito de entender a sétima arte e de levar o expresionismo ás pantallas. Filmes coma Nosferatu, Doktor Caligari e Dr. Mabuse evocan a mesma fascinación polo «Mal» que fai espertar O Gólem orixinal. Tan só o terror auténtico, o da vida real, que supuxo a chegada ao poder do nazismo, rematou para sempre con aqueles anos dourados.

Mesmo no mundo da música, e influido polo seu mistério, o compositor Eugen d’Albert escribiu en 1926 a ópera Der Golem a partir do tema xudeu tradicional pero obviamente tamén da exitosa novela. Na ópera, dun só acto e estreada en Roménia en 1924, o rabino Lőw (baseado na figura histórica do mesmo nome) creou ao Gólem con lama, pero o monstro namóra-se da neta do rabino, contaxiándo-a cunha enfermidade mortal.

As súas miles de facianas, os seus moitos sentidos, fan desta novela un clásico que se mantén vivo a través do tempo, e que na derradeira instáncia supón, coma todas as verdadeiras obras mestras, un retrato do espírito humán.

* * *

[A versión orixinal deste artigo foi publicada no número 2 de NOVA FANTASIA, no outono de 1997]

A novela é considerada coma a primeira obra mestra do cyberpunk e a história vai sobre un hacker canso da súa profesión que é contratado por un misterioso empresário para que traballe nun caso definitivo. A coprodución americana, canadiana e húngara contará cun orzamento de tan só 60 millóns de dólares, o que semella modesto para os nosos días e tendo en conta o salientábel do libro no que se basea o filme.

En 1989 apareceu un videoxogo para computador baseado no libro, e en 1999 publicou-se unha novela gráfica adaptando a obra orixinal, pero ainda que houbo moitos intentos por facer unha película, ningún deles saiu adiante até agora.

Vincenzo Natali (Cube, Splice) será o director, e Lorenzo di Bonaventura, Mark Vahradian, Jay Firestone e Steve Hoban encargarán-se da produción. A rodaxe escomezará a finais deste ano.

Deste xeito, puidenmos ver como se fixeron algúns intentos por recoller o testemuño de Terra Nova hai unhas semanas, que non fructificaron por mor dos altos custes de produción, e agora seica están en marcha conversas para continuar con Jericho, unha série de ciéncia-ficción que pode presumir de ter uns fans moi activos (xa unha vez acadaron que a série non fose cancelada) pero se cadra non abondo numerosos como para facer rendíbel a súa emisión en aberto pola CBS.

A série orixinal ía sobre a vila fictícia de Jericho, en Kansas, após de que un ataque nuclear destruíse 23 cidades dos Estados Unidos. O programa comezou a se emitir en setembro de 2006 até marzo de 2008, cando foi cancelado pola baixa audiéncia. Nombergantes, unha campaña masiva de cartas convenceu aos executivos de facer unha segunda tempada, esta vez só con sete episódios, e despois foi cancelada outra vez xa definitivamente en novembro dese mesmo ano.

En 2007, Jericho foi calificada no posto 11 entre as séries de culto mais importantes de todos os tempos. En 2009 anunciáron-se plans para facer unha película, pero o único proxecto que saiu adiante foi a súa continuación en cómics. O grande desafío é facer que este novo intento sexa viábel económicamente tanto para a Netflix coma para a CBS, dona dos dereitos.

A história é unha adaptación da novela para adolescentes do mesmo título da autora Colleen Houck, e vai sobre unha rapaza de 17 anos que toma un traballo temporal coma coidadora dun tigre branco no circo da súa localidade.

Alí descubrirá que o tigre é un príncipe índio enmeigado que se converte en home durante 24 minutos ao día. Xuntos embarcarán-se nunha aventura para tentar desfacer o meigallo a través de exóticos lugares na Índia e enfrontarán-se aos deuses do panteón hindú.

O libro publicou-se en forma de e-book pola própia autora antes de que a editorial Splinter Publishing decidi-se mercar os dereitos e lanza-lo en papel o pasado mes de xaneiro. A Paramount xa se fixera cos dereitos para levar a história ao cinema en decembro.

O mesmo có orixinal, a história enfóca-se nunha família cuxa casa está asentada sobre un antigo cemitério índio e cuxa filla é secuestrada polas pantasmas. David Lindsay-Abaire (Oz: The Great and Powerful) está a traballar no guión.

Raimi non será o director deste remake, pero axudará na procura dun candidato axeitado. Este é ún dos dous remakes nos que está a traballar nestes intres a MGM, o outro é Carrie. E ademais, pola súa banda, Raimi está tamén vencellado ao remake doutro clásico do terror dos anos 80, Evil Dead, que dirixiu el mesmo.

A história vai sobre un rapaz chamado Nobody Owens que é criado por pantasmas nun cemitério após de que a súa família sexa asasinada. Cando é un adolescente, é perseguido outra vez polo asasino da súa família, un home chamado «The Man Jack».

O director de Coraline e The Nightmare Before Christmas, Henry Selick, será o encargado dessta adaptación. Selick está arestora rematando o seu traballo nun filme aínda sen título da Disney, que está baseado nun guión del mesmo e que queren manter en segredo. Este proxecto será o primeiro froito da colaboración entre a Disney e mais a Pixar que asinaron en 2010.

Gil Netter e Ben Browning serán os produtores. Tanto a Miramax coma o realizador Neil Jordan tentaran con anterioridade facer un filme baseado en The Graveyard Book, pero os proxectos fracasaron.