Turno de Noite

0
509

Cando Ryan Leong recebiu a chamada pola morte de súa nai, tiña un pé embutido na póla dunha árbore e o outro pendurando sobre a vala electrificada.

Enmudeceu o visual e musitou, “Estou aquí” mentres chimpaba sobre a vala, aterrando no duro céspede plástico do prado do cemitério.

Asentiu, agarrando o móbil cos dedos xelados, e repetiu as verbas da enfermeira, “Fallo do riles, uh huh, indoloro, si, chegara a súa hora”. A enfermeira non podía entender por que el non estaba no hospital rexional do norde de Alberta coas súas doorosas luces brillantes e fortes cheiros, canda súa nai, tan pequena na cama de sabas suaves, que mirara para el nunha bretemosa confusión. Tropezou cun arbusto de plástico e case caiu. Os ollos dela nunca se abrirían de novo.

Mordeu-se o beizo e tentou que a súa voz soara firme mentres mentía á enfermeira. Si, estaba ben. Si, realmente despedíra-se de súa nai o ano pasado cando ela deixou de o recoñecer. Si, tiña un lugar onde ficar: na da súa tía Jenna en Calgary.

A derradeira mentira foi tan mala coma a primeira; a tía Jenna era unha figura difusa da súa nenez, só alguén que enviaba sobres vermellos con billetes de dez dólares no Aninovo chinés. Ela estaba demasiado atarefada rexentando un edifício de apartamentos que non tiña temo para el. Ou para a súa nai, mesmo despois do accidente de coche.

Ao cabom a enfermeira colgou, despois de lle extraír a promesa de que non estaría só esa noite. Esa parte, alomenos, era verdade.

Estaría co abó.

As lámpadas ao longo do sendeiro de goma, activadas co seu movemento, crearon borrosas esfeiras na brétema xeada da mañá. O cemitério, o mais grande de Edmonton, tiña centos de tumbas, pero agora só un par de ringleiras de lápidas eran visíbeis porque a brétema reducía o mundo de Ryan a uns escasos metros. Subiu-se a capucha da súa chaqueta de universitário e buscou as cámaras de seguridade. Axiña o sistema efectuaría un escáner de reixa e se decataría de que entrara, pero tería tempo abondo. Non lle levaría moito.

As lápidas marmuraron e volveron á vida mentres choutaba cara á tumba do abó. Ignorou os seus sermóns, imprecacións e risos. Uns poucos, os mais vellos, non tiñan software interactivo, vídeo ou mesmo áudio – as súas sombras escuras e silandeiras eran arrepiantes na brétema. A pistola batía contra os outros obxectos dentro da súa mochila. Os pés, en sapatos baratos e calcetíns lixeiros, doían-lle polo frío cando xirou no sendeiro que levaba ás tumbas budistas. Non importaba; mañán todo remataría, dun ou doutro xeito.

Dubidou na máquina de papel funerário, coa ranura dos cartos palpebrando sen acougo. En todas as outras visitas fora respeitoso, elexindo obxectos da selección de falso papel moeda, papel electrónico, e roupa de papel, sen lle importar o custe. Pasou moitos minutos dobrando peza por peza antes de os poñer no bocoi de queimado anexo, para se asegurar que o abó ía ben vestido na outra vida.

Esta noite podería asemade poñer a súa tarxeta de creto esgotada no bocoi e premer o botón de “incinerar”. Case riu ao pensar niso pero na mochila levaba unha ofrenda mesmo mais axeitada. E queima-la xunto á tumba era seguramente mais tradicional.

Dúas ringleiras abaixo, catro lápidas dentro. Nos seis meses dende a tradicional visita no “Festival de Pantasmas” de Ryan, o lixo asentára-se no mármore sintético enchendo as letras gravadas. Sacou unha servilleta de comida rápida do peto e fregou os cristáis de xeo e mais a suxedade. A servilleta rachou antes de que chegara a limpar a metade e as puntas dos dedos treméron-lle coa friaxe.

A pantalla escurecida do abó reflectiu a súa face, pálida á luz da lámpada. A foto da avoa, gravada na súa metade da lápida, fitou-no por riba do ombro. Coma moitas das tumbas de mulleres, ningunha vira a necesidade de gastar os cartos en milloras electrónicas para a súa pedra.

Deu un paso atrás, puxo as palmas xuntas, fixo unha lixeira reveréncia, e moveu as mas várias veces nun pequeno arco vertical. A súa xeración podía non falar cantonés ou comer arroz todos os días, pero entendían o concepto de xiao, o respecto polos maiores que fora inculcado en todos os asiáticos, mesmo os falsos da “CNC” coma el, Chinés Nado Canadiano. Unha vez tentara explicar o xiao ao seu compañeiro de cuarto caucasián, pero os ollos de Matt puxéran-se vidrosos mesmos antes de chegar á metade. Ryan nunca tentou explica-lo de novo pero continuara mantendo o durmitório limpo o semestre enteiro, mantivo altas as súas notas, chamou á súa nai regularmente e usou tapóns para os ouvidos cando o seu compañeiro miraba porno.

O que Ryan pensaba que era un comportamento de apoio da família, os caucásicos semellaban atopa-lo restrictivo. Seica non había prezo demasiado alto para a liberdade persoal.

Se cadra, só se cadra, tiñan algo de razón. Ryan estaba a considerar facer algo que sería inconcebíbel hai uns poucos anos.

Algo realmente liberador. Pero primeiro a ofrenda.

Axeonllou-se no céspede xeado e abriu a mochila. Primeiro, fixo un montonciño con estrume que recollera. Logo, colocou o mecheiro e mais o diploma de bordes dourados a un lado.

Finalmente, sacou a pistola, ergueu-na e púxoa na mochila outra vez.

#

Dez minutos despois, o mecheiro quedara sen combustíbel e o bonito impreso, que debía ter algún compoñente plástico, fumeaba enfermizo sobre os derradeiros follas de estrume. Aínda se podía lér “Doutor en Filosofía”.

Queimar o seu diploma coma ofrenda ao abó semellara unha boa ideia hai unhas horas, cando deixou o hospital tan de súpeto. Horas de montar en autobuses case baleiros mentres choutaban sobre estradas mal asfaltadas, horas de camiñar na escuridade e de rúas frías, deixáran-o aterido até os ósos. Era chistoso entrar nun cemitério baleiro para procurar calor.

Nombergantes, este lixo negro fumeante non era ren en comparación coas quentes e alegres lapas que imaxinara.

Non importaba.

A ofrenda fora para o abó, non para el, e o abó debía xa saber canto respecto tiña Ryan por el. Ryan baixou o fronte até o xeado céspede coma un monxe budista rezando.

Após dun intre, tremendo coa friaxe, sentou de novo sobre os talóns. Os arbustos suavizaban a liña da valado. O alborear, lonxano polo de agora coma unha pequena mancha rosa no horizonte, desvaía as estrelas.

Ryan levaba no cemitério tempo abondo. Hora de que o abó se deixa-se ver.

A pantalla da lápida crepitou e acendeu-se, formando o amábel sorriso entre as familiares enrugas do abó. Unha vez activado, o vídeo de cinco minutos repetiría-se indefinidamente; o abó soriu coma se o recoñecera. O áudio non funcionaba dende había anos, dende un inverno particularmente frío. Ryan aforrara para un diagnóstico unha vez pero tivera que gastar os cartos na fisioterápia de mamá.

“Que novas tes?” A voz de seu abó era forte e rica. Ryan sacudiu-se coa sorpresa, logo púxo-se en pé. Software tolo.

“Óla, abó. Espero que esteas ben”, dixo, contento de que o cemitério estivese baleiro de visitantes. Moita xente falaba coas tumbas e mesmo acreditaban que os mortos escoitaban. Parvo, se cadra, pero sentiu-se millor porescoitar a voz do abó. Fixo outra reveréncia. “Um, vexamos. Rematei a universidade e estou a pedir traballo en todas partes”.

Mordeu o beizo. Coidaba que relembraba a seguinte pregunta. Se cadra vir aquí en troques de ficar a carón de mamá fora unha mala ideia. Alomenos, no hospital, ninguén facía moitas preguntas. Era millor deixar cousas sen dicir, mesmo para o software.

“Agora, di-me as novas de verdade”. O abó non tiña paciéncia para os detalles sociais, na vida e na morte. O chip de voz barato non era moi sofisticado, non coma os interactivos da sección mais recente, pero o abó pensara moi ben as cinco ou seis frases que repetiría para cada visitante. A súa voz gravada, trémula e fráxil, fora modificada polos técnicos da funerária, e soaba con autoridade coma durante a nenez de Ryan. Un lixeiro arrastre nalgunhas consoantes delataba as súas orixes cantonesas.

“Sínto-o, abó. Todas as miñas novas son malas”. Comeza co pequeno. Deixa as novas sobre mamá para cando a miña voz sexa firme. “Primeiro, rematei a universidade cunha grande débeda. O aula de educación de cú-na-cadeira que me aprendeches a atesourar, ben, está completamente anticuado”. Ryan agarrou o certificado queimado e fíxo-o anacos amodo e metódicamente mentres falaba. “As clases online ensinan o mesmo material millor, mais rápido e mais barato a, coma, milleiros de persoas. Xente da Índia, China e Sudamérica. E na metade de tempo que me levou a min”.

Ondeou a bóla de papel que gardara esas esperanzas coma se o abó puidera ve-lo. “Isto non vale mais có e-diploma que teñen todos os de dezaoito anos en Bangalor”. Deixou-no aos seus pés, de súpeto quente e tremendo. O alento formaba-lle grandes nubes brancas. “Malgastei seis anos, grazas a ti”, berrou, asustándo-se a si mesmo.

Quería berrar. Xiao, unha merda. Afundiu as unllas nas palmas das mans.

O abó sorriu e asentiu, sorriu e asentiu. Era inútil explicar-lle o que eran as plataformas open-learning, os cursos modularizados e a educación a distáncia. Mamá dixera decote a Ryan como o abó, cando era novo nos bárrios pobres de Guangzhou, aprendera el mesmo ingl’s palabra por palabra, só cun dicionário chinés-inglés e un xornal vello. Insistira a mamá e a Ryan que falasen só inglés na casa, non coma os outros CNC que Ryan coñecía, e non quería nin que o chamaran Gong Gong senón abó, en inglés.

Un esquío rachou o silenzo, chiando dende un poste de luz.

Ryan xurou en cantonés e axitou o puño. “Fixen todo o que quixeches. Tentei. Agora todo o que teño é o que levo na mochila”.

Deu unha patada á mochila de nilón. Caeu e a pistola esbarou fóra un ou dous centímetros. O seu gordiño billete para a liberdade. Ryan agarrou-na coas duas mans e deu-lle voltas coma nunha película de gangsters, apuntando á liña do valado. Un revólver de calibre 38, chamára-o o tipo cando Ryan lle entregou a única cousa de valor que lle quedaba, o pinxente de xade que levara posto dende que naceu.

A pistola non fixo ruído cando a amartelou, logo a desamartelou apretando suavemente o disparador. Repetiu as dúas accións, unha e outra vez, mentres agardaba sombrizo pola seguinte pregunta do abó.

A súa memória do ritmo non era moi boa, ou o software degradára-se co tempo. O polgar e mais o dedo doían-lle antes de que o abó dixera “E que mais?”

“Segundo, un doutorado en Educación xa non vale nada. Nunca serei mestre. Os profesores en directo en clases en directo son cousa do pasado — Non tiven ún que me aprendera a min nos últimos tres anos — só unha pantalla na parede da aula. A maioría dos consellos escolares van xubilar ao persoal que teñen. Escolas online, coma o de Panga India, monopolizaron a indústria. Os xoves e brillantes índios escriben os interactivos que dan os cursos”. E iso non é o pior de todo.

O sol da mañá inclinába-se a través da súa mochila mentres puña a un lado a súa pequena reserva de comida e sacaba a caixa coas balas. Todos os ensáios nos que puxo o corazón, todas as horas pasadas en duras cadeiras de plástico… non contaban para nada.

Cargou unha bala.

“Abó, lembras-te dese famoso caso nos tribunáis que discutimos cando estabas no hospital? Patel contra a UBC? O que chegou ao Tribunal Supremo en 2020?” Un suave snick mentres puña outra bala na cámara. E outra.

Mesmo con tubos no nariz, o abó ficara intensamente interesado nos acontecementos da actualidade, xusto até o final.

“Ao cabo aprobaron esa lei. Calquera pode facer un exame en calquera momento”, continuou Ryan. Pechou a cámara e a fixo xirar. O esquio bailaba polo camiño abaixo, mais preto. “Lémbras-te de Freddy Woo o veciño da porta do lado? Catro anos atrás con respecto a min na escola? Aprobou os exames de Maxistério despois de pasar un ano estudando online e agora xa me pasou. Sen ningunha débeda”. Cabrón engreído.

O abó non dixo ren. Ryan xirou o barril do revólver outra vez e apuntou con coidado ao esquío. Apretou o disparador. O estoupido deu-lle dór de cabeza decontado. Esquirlas rosas voaron nunha tumba na ringleira de atrás. Unha triste música fúnebre comezou a soar polos seus pequenos altofalantes. O esquío, co rabo teso, chiaba para Ryan dende unha cripta á súa dereita.

“Terceiro”. Deixou a pistola e fregou as vidallas. Un suor que secaba mandou-lle un calofrío polas costas. A súa ira desaparecera. “Mamá…” Aspirou profundamente, intenso co cheiro da pólvora, e puido tenta-lo de novo. “Mamá ven de morrer xusto agora. O dano cerebral fíxo que o corpo se lle fora apagando amodo. Estivo en coma onte todo o día. Agora, ela… está en paz”. Deixou cair a cabeza e puxo as mans baradas nos petos da chaqueta. Unha dór comezou-lle no profundo da gorxa e se espallou polo peito. Non dixera adéus no seu derradeiro ano, non, non realmente. Este, este era o seu adéus. Adéus, mamá. Loitou por se controlar.

Unha pinga de mocos caeu-lle polo nariz ao chan, xusto aos pés do abó. Fregou o nariz co dorso da man, logo nos vaqueiros, sentindo o moco pegañento decontado. Un salouco alto abondo para amolar ás pegas que estaban sobre a liña do valado aínda non lle aclarou a gorxa, así que rasquexou e cuspiu, botando o cuspe no camiño. Mirou-no conxear-se, a brilante pinga endurecendo até se converter en xelo nun instante.

“Cuarto, o meu seguinte paso”, grallou, e logo parou. Cal era o seu seguinte paso… na ruína, con débedas, en paro? Declarar-se en creba e vivir dos servizos sociais? Alporizar-se coa universidade? Cartos. Precisaba cartos. Deu-lle un empurronciño á pistola co pé. Roubar unha tenda de vintecatro horas? Iso non abondaría. Roubar un banco? Dalgún xeito tiña que se librar da pesada débeda.

“O que podes facer tiiiiii ao respeito?” O tartexto era novo e fixo que o abó semella-se un pouco enfurruñado.

Ryan comezou. Esquecera esta pregunta. A primeira vez que a escoitara despois de instalaren a lápida, pensara que non encaixaba; pero ao cabo supuxo que o abó sabía ao que viñan a maioría dos visitantes, non por motivos tradicionais coma o Festival de Outono, senón para cismar sobre as cousas. A face do abó moveu-se co reinício do bucle e os seus ollos semellaban agora enfocados na distáncia.

“Podo declarar-me en creba, abó, coa cláusula ‘excesiva dificultade’. Sei que oidiarías que deshonrara o nome dos Leong. Ou, podo ficar en débedas durante moito tempo. Se vou traballar todos os días durante, ehm… trinta anos, podería paga-lo. Non serei dono dunha casa, nin aforrarei nin terei xubilación. Dubido que ninguén queira unha parella que sexa un perdedor, así que non terei muller, nin fillos, probábelemente nin sequera unha moza”. Mirou á pistola. Ou, podería rematar con todo agora. Fregou a face.

Ryan escoitou a amargura da súa voz. Só vintecatro anos e xa derrotado pola vida. O abó nunca tivera tales problemas.

En canto Ryan formou ese pensamento, sentiu-se avergoñado. O abó deixara China de neno xusto despois da Segunda Guerra Mundial, case morrera de fame en Malásia antes de chegar ao Canadá. Coma os inmigrantes chineses atrás do ouro da Colúmbia Británica un século antes, o abó coidara que Canadá era un “monte de ouro”, unha terra de riquezas, oportunidades e esperanza. Aprendera a reparar televisores, saíndo adiante até que a electrónica chegou ao mercado. A aboa amosara unha vez a Ryan unha foto do abó a esa idade: recto, sen sorrir, cun aceno de resolución na boca. O abó recomezara de novo, adestrándo-se coma técnico de equipas de campos de petróleo, e logo perdendo todos os seus aforros coa crise que comezou en 2008.

O abó non abandoara. Morreu no decimosegundo ano da crise. Ryan relembrou-se volvendo a casa despois do derradeiro día na escola secundária a unha casa silandeira coa súa nai chorando. O funeral fora a semana seguinte. Mais de cincuenta amigos e veciños asistiron.

“Como están os parentes?”

A seguinte pregunta.

Ryan sospirou. “Abó, só fico eu. A aboa morreu xusto despois de ti. Está enterrada ao teu carón”. Mirou á adusta foto de súa aboa xunto á pantalla. “E o tío-abó Martin está aquí tamén, na seguinte ringleira. Sínto-o”. Subiu-se o pescozo contra a friaxe. A tía Jenna debía ter uns sesenta e tantos anos agora. Antiga. Imaxinou-na fregando o chan coas mans artríticas.

“O quéeee podes facer ao respeito?”

Ryan non puido ficar de pé. Xa non podía ver máis os amábeis ollos do; non podía mirar o bucle do vídeo repetíndo-se sen fin. Sentou coas pernas cruzadas e balanceou-se adiante e atrás, co céspede xelado triscando baixo del. Pechou os ollos moi forte; as bágoas coemzaron a se formar xelándo-lle as pestanas.

Pestanexou moitas veces. O esquío volvera, chiando dende un anxo de pedra próximo. Debía estar esfameado, o seu coñecementos sobre as sementes e as piñas era inútil no mundo de plástico do cemitério. Sínto ter-te disparado, amiguiño.

Se cadra a creba non era tan deshonrosa. Os seus amigos non coidaban tal. Jeffery mesmo celebrara grandes festas cando o seu empréstito de estudante aparecera na súa conta. E Amber xa se declarara en creba dúas veces antes de acadar o seu doutorado. Así que por que só pensar niso facía-lle apretar os dentes?

O esquío reapareceu no camiño, subido no bordo dun caldeiro do lixo, e comezou a remexer no fondo con presa frenética.

O que podes facer ao respeito? O teu abó diría. Constrúes e reconstrúes.

Non deixes que te afundan, adoitaba dicir mamá.

Así que roubaría un banco, daquela. A súa única oportundiade para reconstruír. Se a fodía e remataba en prisión, alomenos estaría quente. Recolleu a pistola e bateu no barril xelado.

“O… auténtico… ti?” Marmurou a voz do abó. Ryan non entendeu como o chip de voz podía combinar frases coma esa. Se cadra a microbatería estaba a se degradar.

A pregunta frotou no aire. O que era o seu verdadeiro el? Imaxinou-se a si mesmo nun bloque de celas grises sen aire.

“Podería escribir software educativo pirata dende o cárcere, abó. Iso axudaría a pagar as miñas débedas”. O sarcasmo sempre era inútil co abó. Ryan enterrou a punta do pé no montón de papel que fora o seu diploma e colocou o revólver fronte ao abó, coma unha espécie de oferta perversa. Aí che vai, vello.

“…podes…?” a voz do abó era mais suave agora.

“Si, abó, probábelmente podería. Ese é o problema co mundo da educación. Todo o mundo pode facer calquera cousa dende calqu…”

A súa mochila axitou-se tras del e o esquio saíu disparado cando Ryan se xirou, co seu derradeiro médio sandwich pendurándo-lle da boca. Adápta-te. Atopa a maneira.

Cadrou-se. Pertencía a unha xeración con novos problemas pero aínda era un Leong.

Panga India podería necesitar a alguén para suavizar o currículo e face-lo rexionalmente comprensíbel.

Podería facer algo de choio de friki que ninguén mais quixera e escribir software polas tardes na casa.

Se tivera unha casa.

Constrúe. Reconstrúe.

Vale, coñecía a alguén que podería estar aturando moita carga de traballo e podería deixa-lo durmir no seu sofá. A tía Jenna. Pode que nin sequera relembra-se quen era el; os vencellos familiares non eran moi importantes para ela. Pero tiña que escomezar nalgures. Atopar unha maneira.

A pantalla do abó apagára-se e estaba en silenzo. Ryan viu a súa própia face reflectida nel, coa expresión triste e determinada.

A brétema xeada derretíra-se co alba. Alén do valado, millas de prado estendían-se perante del, eidos brillantes de ouro xeado escintilante.

Abriu o seu teléfone e marcou o número.

FIN