A chama da vida

0
336

Ocorreu durante o seu dezaoito aniversário. Toda a súa familia reuniu-se na vella casa familiar para celebrar a maioría de idade de Hernán. Segundo contou-me, a liñaxe dos Muñiz reunía-se nunha casa que lles pertencía desde incontábeis xeracións para celebrar a maioría de idade dos seus membros.

Achába-se algo apartada da sociedade, situada nunha aldeíña en Huesca chamada Polituara, que se atopa abandonada e é propiedade da Confederación Hidrográfica do Ebro. Hernán contou-me durante o traxecto desde Madrid a Huesca que a vila pertencía á súa familia pero chegou un momento en que non puideron mante-la economicamente e decidiron cede-la ao Estado coa única condición de ficar cun edifício.

Moitas veces narrou-me a historia do ritual. Durante a viaxe entre Huesca e Polituara, que resultou ser longa e esgotadora, volveu explicar-me o por que daquela tradición absurda. Segundo relatou, a súa familia adicába-se alá polo século XVI a rexentar unha espécie de pousada que era chamada Casa de Domec.  Foi nese século que Estarluengo e Exena, dúas vilas veciñas da zona, desapareceron misteriosamente. E por aquela época un familiar seu decidiu facer un pacto con Atéxina, unha deidade anterior aos romanos. Sei que me contou exactamente o que fixo o seu devanceiro, pero do único que me lembro é que se internou no bosque e sacrificou-lle  unha cabra a aquela deusa mentres recitaba unha ladaíña.

Desviámo-nos cara á dereita ao ver un cartel que indicaba: FORTE E ERMIDA DE SANTA ELENA. Percorremos un tramo máis de estrada até chegar a outro cartel que rezaba: PROHIBIDO O PASO A TODA PERSOA NON AUTORIZADA. Fronte a el abandonamos o coche e encamiñámo-nos por un sendeiro de terra que percorría paralelo ao río Gállego, de todo isto informába-me Hernán. Mentres andabamos indicába-me onde sacrificara o seu antepasado a cabra, e repetiu-me por enésima vez como debía realizar-se o ritual.

A noite do seu décimo-oitavo aniversário faría-se-lle entrega dunha vela mentres a súa familia alí reunida recitaba a mesma ladaíña que o seu familiar naquel bosque. Hernán recordou-me que os seus parentes atoparían-se na casa cando nós chegásemos, xa que eles debían fabricar a vela dun xeito especial para que se consumise amodo durante o resto da súa vida. A esas alturas eu preguntába-me por que só estaba aparcado o noso coche ao comezo do camiño de terra se a familia atopába-se xa na casa.

A chama da vida - Ilustración por Cristina Castro SantiagoRecoñezo que as historias dos Muñiz son en grao sumo raras. Cando coñecín ao meu mozo resultában-me interesantes, coma o avó que conta unha anécdota ao seu neto. Claro que nunca me vin embercellada nas súas rarezas. Con todo, esta vez Hernán insistira en que acudise á celebración da súa maioría de idade. El nunca asistira ao ritual xa que só se lle permitía a aqueles membros que xa superasen o ritual. Daba a casualidade que os Muñiz só tiñan un fillo por parella. Iso si, gozaban dunha longa vida para goza-lo.

O paseo foi marabilloso. Gozabamos  dun espléndido día soleado, aínda que abondo caloroso. Dende a beira do río podía-se ver o denso bosque que dividían as súas augas. Para unha urbanita coma min, aquel espectáculo era como ver a un extraterrestre. Ao chegar á aldea doían-me horríbelmente os pés e a miña camiseta estaba empapada de suor. Desexaba  dar-me unha ducha de auga quente. Caera a tarde e debiamos estar presentábeis para a celebración da noite. Atravesamos a rúa principal da aldea e chegamos até a Casa de Domec . Era a única casa da vila que mantiña a súa estrutura en perfecto estado. Sobre a porta de madeira maciza colgaba un cartel suportado por unha barra de metal que rezaba: Casa de Domec e no que había debuxado un cabuxo. O resto das casas achában-se nun estado que eu cualificaría de ruinoso, cos tellados afundidos e as paredes descascarilladas con ladrillos de menos. Hernán petou na porta con forza e puidemos oír como o són xordo dos golpes se esparcía  polo interior até morrer ao pouco tempo. Ao cabo dun momento apareceu unha muller de non menos de setenta anos no couzón da porta, que lle saudou efusivamente e acompañou-no ao interior rodeándo-lle a cintura co brazo e ignorándo-me por completo. Seguín a ambos a través da casa que se atopaba invadida polo cheiro a carne cociñada ao forno.

Acomodei-me na habitación que nos asignaron e preguntei polo baño expresando o meu desexo de gozar da auga quente. Aquel comentario fixo sorrir á señora á vez que Hernán dicía-me con tenrura que naquela vila non había luz, e que a auga da casa procedía dun manancial que percorría por baixo desta. Foi tal o abafamento que  sentín que me deixei caer sobre a cama, para a miña sorpresa afundin-me no colchón que como puiden descubrir non era de látex. E aínda por riba, a vella levaba ao meu mozo a empurróns para que vise ao resto dos familiares mentres el mandába-me un bico e dicía sen palabras que o sentía.

Bañei-me con auga fría, nunha bañeira ferruxenta e tíven-me que arranxar fronte a un espello que reflectía só parte da miña face. Mentres, escoitaba o repiniqueo da choiva no cristal da fiestra e algún lóstrego ocasional.  Non puiden ver a Hernán até que sentei á mesa durante a cea. Esta celebrou-se no que noutro tempo fora a sala común onde se servía a comida aos viaxeiros. Fora acondicionada para albergar unha enorme mesa de madeira nobre. No estremo oposto á porta de entrada atopába-se unha mesa auxiliar para o servizo, na que se atopaban apoiados máis de dez candelabros. Todos salvo ún portaban unha única vela de cor vermella escuro acesa. A estancia ficaba iluminada por unha grande cantidade de velas distribuídas por toda a sala. Do teito penduraba unha impresionante lámpada de metal, das denominadas de araña, enchida de velas. Das persoas que se atopaban congregadas a aquela cea, ningunha fixo aceno de me saudar. Os alí reunidos continuaron coas súas charlas. Hernán, consciente da situación, levantou-se do seu asento situado fronte ao meu e achegándo-se a min, levantou-me da cadeira colléndo-me da man e dirixiu-se aos alí reunidos dicindo:

– Queridos familiares. Papá. Mamá. Quero-vos presentar a Berta, a miña moza.- as miradas dos presentes pousáron-se en min.

– Óla.- dixen saudando aos presentes cun movemento da man.

Sentin-me soa entre toda aquela xente. Os lóstregos inquietában-me mália que as conversacións amortecían en parte os seus estrondos. Hernán  apartou-se mentres apertaba a miña man e dirixiu-se ao seu asento. Sentei-me e intentei gozar da comida. Miraba de cando en vez ao meu mozo que me correspondía cando podía. El era o centro de atención. Comemos cabuxo asado segundo díxo-me Tirso –o pai de Hernán -, amenizado cun viño tinto da zona. Cando a cea tocaba ao seu fin, no intre que servían a sobremesa, Tirso levantou-se coa copa de viño na man e entoou un brinde en honra do seu fillo:

– Nesta noite de lúa chea en que o meu fillo cumpre a maioría de idade, síntome na necesidade de expresar a miña ledícia perante toda a familia por poder oficiar o seu rito. Hoxe acenderei a chama da futura vida de Hernán. Vida que espero goce xunto á súa moza Berta.

Os presentes ergueron a súa copa e por primeira vez en todo o tempo que levaba alí, miráron-me como a un máis da família. Unha vez degustamos os sopapos de alma, que era como se chamaba a sobremesa, encamiñámo-nos cara a unha sala anexa, un pouco máis pequena có comedor, que se utilizaba para as reunións familiares. Unha cheminea dominaba a parede oposta mirando desde a porta de entrada; na parede da dereita distinguía-se un moble bar moi ben fornecido, unha mesa pequena no centro da estancia e unhas cadeiras de brazos que formaban un círculo ao redor da mesa.

Ao entrar na sala, na cheminea ardían dous grosos troncos cuxo calor disipaba a humidade que medraba por mor da choiva. Os familiares máis maiores de Hernán sentaron nas cadeiras de brazos e os demais ficaron de pé apoiados coas mans nos seus respaldos. Tirso depositou o seu candelabro coa vea acendida na mesa e Hernán colocou o seu ao seu lado. Entrei acompañada da vella que nos abrira a porta ao chegar. De súpeto parecía moi interesada en todo o concernente á miña vida. A anciá empeñou-se en que me situase atrás dela e así o fixen. Unha señora moi amábel preguntou-me o que quería para beber e cando me achegou a copa, Tirso estaba pedindo silenzo para comezar o ritual.

– Querida família – comezou a recitar Tirso mirando en arredor e asindo o candelabro que portaba a súa vela– imos dar comezo á litúrxia.

– Papá, gostaría que Berta estivese ao meu carón cando reciba a chama…- dixo Hernán mentres levantaba o seu candelabro da mesa.

Tirso mirou-no un segundo confundido. Parecía que ninguén ousara expresar unha petición como aquela en toda a história da família. Observou á anciá que se atopaba sentada na cadeira de brazos fronte a min. Ela levantou-se. Virou-se e collendo a miña man indicou-me que me situase xunto a Hernán.

Unha vez situada canda meu mozo, os alí reunidos miráron-se e agacharon a cabeza.  Todos empezaron a recitar unhas verbas en voz baixa e ao mesmo tempo, coma se fosen unha soa persoa: Domina Turibrigensis Addaecina… repetían esas palabras unha e outra vez.  Non sei se era a ladaíña  pero o estrondo de lóstregos deixou paso ao són xordo da choiva. Ao tempo, Tirso comezou a falar:

– Repite as miñas palabras fillo meu, e serás un lexítimo herdeiro da família Muñiz –fixo unha pausa para recibir a confirmación de Hernán.- Polo poder que nos concede a deusa Atéxina. Por toda a vida dos Muñiz. Hernán Muñiz aquí presente recibe a chama que iluminará a súa vida.

Nese momento, Tirso e Hernán inclinaron os seus ciriais de tal xeito que as mechas das velas estivesen en contacto. Eu atopába-me mirando de fronte os dous candelabros que se asemellaban dúas espadas entrecruzadas. Xusto cando as dúas mechas estiveron unidas, apoderou-se de min  un desexo irrefreable de espirrar. E espirrei á vez que un trono retumbaba no ceo noiturno. A chama que ardera ao tempo en ambas as velas extinguiu-se. As voces acalaron a súa ladaíña e pousaron as súas furiosas e atónitas miradas sobre min. Aquilo só durou un segundo xa que os seus corpos transformáron-se en fume do mesmo xeito que a chama das velas.

Non lembro canto tempo tardei en asimilar que naquela estáncia non quedaba máis carne cá miña. O meu cerebro seguía acreditando que o meu mozo e mais a súa excéntrica família estaban alí reunidos. Con todo, a realidade era que a única persoa que se atopaba naquela sala era eu. Creo que perdín o coñecemento. Cando recobrei o domínio das miñas facultades, os troncos da cheminea convertéran-se en muxicas e a humidade entomecera as miñas articulacións. Subín as escaleiras cara á habitación na que deixara a miña equipaxe. Busquei cun crecente nervosismo o móbil, e cando o atopei chamei á policía. De tal xeito pedin-lles que viñesen buscar-me que en pouco máis dunha hora entraran na casa e levában-me de camiño á vila máis próxima mentres o meu corpo non deixaba de tremer.

Agora atópo-me loitando coa miña cordura á vez que me levan de regreso ao hospital psiquiátrico.